|
 |
 |
 |
 |
 |
|
Ikona jest obrazem
Ikon nie można porównać
z dziełami malarskimi w zwykłym sensie tego słowa. Ikony
nie są obrazami. Obrazy w liniach i kolorach opowiadają o ludziach
i zdarzeniach realnej rzeczywistości. Począwszy od epoki Odrodzenia,
życie i przyroda na obrazach przedstawione są jako odtworzenie
na płaszczyźnie trójwymiarowej przestrzeni - świata
ludzi, zwierząt, pejzaży i rzeczy. |
 Perspektywa
odwrócona
Rozumienie ikon może być
trudne z powodu szczególnego sposobu przedstawienia przestrzeni
oraz znajdujących się w niej istot i przedmiotów. Patrzymy
na obrazy oczami Europejczyka i to, co jest na nich przedstawione, wydaje
się nam podobne do tego, co widzimy dookoła siebie. |
 Czas
na ikonie
Dla zrozumienia ikon ważne
jest wiedzieć, jak w epoce Średniowiecza ludzie przyjmowali
i rozumieli czas. Różnica w rozumieniu czasu w Europie Zachodniej
i w Bizancjum powstała w epoce Odrodzenia, kiedy to Europa, w odróżnieniu
od Bizancjum, stanęła na drodze nowego rozumienia świata.
|
 Światło
w ikonie
Mówiąc
o ikonach, trzeba powiedzieć o "niosącej światło łasce
Chrystusa". W malarstwie ikon znalazło swój wyraz prawosławne
nauczanie - isichazm: Bóg jest niepoznawalny w Swej istocie. Ale
Bóg przejawia się poprzez łaskę - boską energię,
którą wylewa na świat. |
 Kolor
w ikonie
Bizantyjczycy
uważali, że sens każdej sztuki leży w pięknie.
Malowali oni ikony, jaśniejące pozłotą i żywymi
barwami. Każdy kolor miał swoje miejsce, swoje znaczenie. Kolorów
nigdy nie mieszano, były one jasne albo ciemne, ale zawsze czyste.
W Bizancjum uważano, że kolor jest tak samo ważny, jak
słowo, bo przecież każde z nich ma swe znaczenie. Jedna
lub kilka barw tworzyły mówiący obraz. |
 Jak
malowano ikony
Malarstwo
ikon w Starej Rusi było rzeczą świętą. Z jednej
strony postępowanie zgodnie z kanonem zubożało proces twórczości,
jako że ikonografia obrazu była już nadana. Ale z drugiej
strony to zmuszało malarza do zogniskowania całego jego mistrzostwa
wokół istoty tego, co malował. |
 Odkrycie
ikony w XX wieku
Ikona
żyła nie więcej niż sto lat. Następnie jej wyobrażenie
ciemniało z powodu zmiany koloru pokostu, pokrywało się
sadzą od świec, i wtedy odnawiano je - na ledwo widoczny rysunek
nanoszono nowy. W XX wieku, kiedy proces renowacji osiągnął
prawie doskonały stopień, spod starego pokostu nieoczekiwanie
zaczęły wyłaniać się żywe, czyste barwy.
|
 Ikonostas
Ikonostas
to bardziej lub mniej ciągła, od północnej ściany
świątyni do południowej, ściana, na której
w określonym porządku są umieszczane ikony. Ściana
ta oddziela ołtarz od środkowej części w cerkwi prawosławnej.
W ikonostasie nie ma drzwi. Centralne drzwi nazywa się Carskim Wrotami,
i dla tych, którzy nie mają godności kapłańskiej,
wejście przez nie jest zabronione. |
 Ikony
Zbawiciela
Ikony
Chrystusa zajmują główne miejsce zarówno w prawosławnej
świątyni, jak i w domu człowieka wierzącego. Kanoniczne
wyobrażenie Boga w obrazie ludzkim było zatwierdzone w IX w.:
"Dobro-cielesny... ze ściągniętymi brwiami, pięknymi
oczami, z długim nosem, blond włosami, pochylony, pokorny...".
|
 Ikony
Matki Bożej
Wyłączając
Zbawiciela, w chrześcijańskiej ikonografii nie ma żadnego
przedmiotu, który wyobrażano by tak często i z taką
miłością, jak lik Przenajświętszej Dziewicy.
We wszystkich czasach malarze ikon próbowali przekazać likowi
całe piękno, czułość, godność i wzniosłość,
na jakie tylko było stać ich wyobraźnię. |
 Święta
Trójca
Wszyscy
znają ikonę Trójcy Świętej Andreja Rublowa.
"Trójca" Rublowa - to jedno z najwybitniejszych i najbardziej tajemniczych
dzieł światowego malarstwa. Takie, jakim je znamy teraz, to
wielkie dzieło sztuki stanęło przed oczami restauratorów
w 1919 roku. |
Irina Yazykova, "Świat ikony"
Ikona jest nieodłączną częścią
tradyci prawosławnej. Bez ikon nie można sobie wyobrazić
wnętrza prawosławnej świątyni. W domach prawosławnych
wiernych ikony zawsze zajmują poczesne miejsce. Wybierając się
w drogę prawosławny chrześcijanin także zabiera ze
sobą, zgodnie z tradycją, mały podróżny ikonostas
lub składane ikony. |
