|
 |
 |
 |
 |
 |
|
 V
prawoslawnej świątyni
Chrześcijanin Zachodu, przychodząc
do prawosławnej świątyni na Liturgię, wkracza w inny
świat. Najpierw wchodzi do cerkwi, której forma, wystrój
i ozdoby są nie tylko zgodne z tradycją, ale posiadają
własne znaczenie. Przeszedłszy przez drzwi wewnętrzne,
albo narteks... |
Prawosławna i katolicka świątynia
Świątynia chrześcijańska
zawsze ma w planie krzyż - znak zbawienia, krzyż Chrystusa.
Na Zachodzie świątynie budowano w kształcie łacińskiego
- wydłużonego - krzyża, co wykształca przestrzeń
jest dynamiczna, wyciągnięta na osi wschód-zachód,
skierowana w stronę ołtarza, tam, gdzie na tronie znajduj się
Najświętszy Sakrament. |
 Wewnątrz
świątyni
Świątynia prawosławna
to cały świat, w którym można nauczyć się
orientować. We wschodniej części świątyni mieści
się ołtarz, ponieważ Chrystus jest światłością
świata. Wschodnia część świątyni symbolizuje
również Ziemię Świętą, Jerozolimę,
w której narodził się, żył, cierpiał i
zmartwychwstał Chrystus. Już półokrągła
forma apsydy przy ołtarzu przypomina pieczarę, a tradycja chrześcijańska
czci dwie pieczary - Betlejemską. |
Prawosławny krzyż
Najbardziej
rozprzestrzeniony jest w Prawosławiu krzyż o ośmiu końcach,
który nazywany jest także krucyfiksem. Na osi wertykalnej
znajdują się trzy belki poprzeczne. Środkowa, duża
jest dla rąk ukrzyżowanego Chrystusa. Górna oznacza tabliczkę
z napisem "Jezus Nazarejczyk, Król Żydowski". Taki napis w
trzech językach - greckim, łacińskim i żydowskim -
rozkazał przybić do krzyża Chrystusa Piłat. |
 Światło
w świątyni
Symbolem
jedności ziemskiej i niebieskiej jest zjednoczenie w świątyni
dwóch potoków światła - światła górnego,
lejącego się z góry, spod kopuły, i światła
dolnego, idącego od świec i lamp, symbolizujących modlitwy
wiernych. W akcie świątynnym światło gra rolę
dyrygenta: w większości właśnie od światła
zależy to, jak postrzegana jest świątynna przestrzeń
i wszystko co ją wypełnia oraz to, co się w niej dzieje.
|
Dźwięk w świątyni
W
świątynnym kosmosie bardzo ważny jest dźwięk.
W świątyniach akustyka nie jest całkiem zwyczajna; w starych
świątyniach, aby zwiększyć możliwości akustyczne,
zamurowywano w ścianach garnki i dzbany, po to by zwiększyć
ilość powierzchni sferycznych, odpierających dźwięk. |
 Kopuły
prawosławnej świątyni
Różnorodność
form w rosyjskiej architekturze świątynnej ma wpływ na
liczbę kopuł, zwieńczających świątynie.
Ta liczba jest symboliczna. Jedna głowa symbolizuje Boga Jedynego,
trzy kopuły - Trójcę Świętą, pięć
kopuł - Chrystusa i czterech ewangelistów... |
