|
Najbardziej rozprzestrzeniony jest w Prawosławiu krzyż o ośmiu
końcach, który nazywany jest także krucyfiksem.
Na osi wertykalnej znajdują się trzy belki poprzeczne. Środkowa,
duża jest dla rąk ukrzyżowanego Chrystusa. Górna
oznacza tabliczkę z napisem "Jezus Nazarejczyk, Król Żydowski".
Taki napis w trzech językach - greckim, łacińskim i żydowskim
- rozkazał przybić do krzyża Chrystusa Piłat. Był
to rzymski zwyczaj - ukazywać na tabliczkach winę skazanego.
W tradycji prawosławnej, inaczej niż w katolickiej, nogi Chrystusa
przebite są nie jednym gwoździem, lecz dwoma - każda noga
oddzielnie. Jak wykazują badania Całunu Turyńskiego, tak
było w rzeczywistości. Dolna belka jest pod nogi Ukrzyżowanego.
Jeden jej koniec jest lekko podniesiony. Ten podniesiony koniec pokazuje
na niebo, dokąd udał się dobry łotr, ukrzyżowany
razem z Chrystusem, a drugi, opuszczony - na piekło - miejsce dla
drugiego łotra, który nie wyraził skruchy.
Często na dole krzyża można zobaczyć wizerunek czaszki.
To głowa Adama, który, według legendy, został pochowany
na Golgocie, pod miejscem ukrzyżowania Chrystusa. Po szczelinie w
skale pod Krzyżem na głowę Adama ścieka kropla krwi
Chrystusa, przywracająca życie Adamowi, człowiekowi, ludzkości.
Obok krzyża często przedstawiona jest Bogurodzica i ukochany
uczeń Chrystusa - apostoł Jan. Często przedstawiane są
narzędzia mąk Chrystusa - włócznia, którą
przebito Mu bok, i gąbka z octem, którą podał Mu
rzymski żołnierz.
Czasami można zobaczyć krzyż z półksiężycem.
Niekiedy ludzie myślą, że jest on symbolem zwycięstwa
prawosławia nad muzułmaństwem. Ale krzyż z półksiężycem
znany był długo przed starciem chrześcijan z muzułmanami,
w czasach wczesnochrześcijańskich: tutaj połączone
zostały forma krzyża z kotwicą - znakiem nadziei. Półksiężyc
symbolizuje również eucharystyczny kielich z Krwią Chrystusa,
zmazującą ludzkie grzechy. Takie krzyże stawiane są
na świątyniach, poświęconych Bogurodzicy, ponieważ
księżyc, półksiężyc jest znakiem Bogurodzicy,
zaś krzyż - znakiem słońca i symbolem Chrystusa. |
